IDEA RZECZY
Jest rzecz, jest idea rzeczy i jest model rzeczy
Czym jest rzecz materialna lub abstrakcyjna (wymyślona)?
Pytamy: Na czym to "polega"?
Co to w swojej istocie (naprawdę, faktycznie, rzeczywiście) jest?
A w końcu: dlaczego to jest akurat takie a nie inne? Czy rzecz jest rzeczywista, czy
wymyślona? Często
sądzimy, że wiemy, jaka naprawdę jest rzecz. Kierujemy się zmysłami,
wiedzą, domysłem. Bywa, że ulegamy złudzeniom.
Co zrobić, kiedy nie wiemy, jaka rzecz jest naprawdę?
Bezustannie w umyśle
tworzymy lub odtwarzamy modele rzeczy. Posługujemy się pojęciami.
Automatycznie określamy wystarczający stopień szczegółowości modelu
rzeczy. W przypadku modelu młotka zbędna jest wiedza, czy młotek jest
stalowy czy drewniany.
Rodzaj materiału nie wnosi nic nowego do ogólnej idei młotka. Kiedy jednak
opisywaną rzeczą jest drewno lub stal, z których jest wykonany młotek, wtedy dotarcie do idei jest
znacznie trudniejsze, a właściwie niemożliwe. W takim przypadku musimy poprzestać na modelu rzeczy
i hipotezach.
Jaka jest idea świata? - Tego także nie wiemy.
Bardzo często model rzeczy jest mylony z samą rzeczą. Przykładem jest atom. Jest to rzecz
wymyślona jeszcze przez starożytnych Greków. Powszechna dzisiejsza wiedza na temat atomu nadal tkwi w etapie starożytności, w stopniu
dokładności określonym
przez Demokryta. A przecież od tego czasu wiemy znacznie więcej. Upowszechnienie tej wiedzy okazuje się bardzo trudne, bo to wiedza bardzo
niejednoznaczna.
Tak niejednoznaczna, jak wiedza przekazana nam przez filozofów starożytnych.
A przecież jest to jedno z najważniejszych zagadnień związanych z budową świata. Powszechne
jest także mniemanie, że cząsteczki związków chemicznych są złożone z kulek-atomów połączonych
patyczkami. Że nie widać ich dlatego, bo są bardzo, bardzo małe. W rzeczywistości niczego takiego nie ma. To jest
tylko model, bardzo pożyteczny.
Modelem tym posługują się m. in. chemicy przy opisie związków
chemicznych i reakcji chemicznych. Jednak to tylko atom-model, cząsteczka-model, a nie rzeczywistość. Nie dotarliśmy
jeszcze do idei, której modelem jest atom. Do większości celów praktycznych ten model wystarcza. Bez modelu
atomu nie
moglibyśmy korzystać z rzeczy, których rzeczywistej struktury nie znamy, a może nigdy nie
poznamy.
Potrafimy już budować lepsze niż "kulkowe", bardzo dobre iw skomplikowane modele rzeczywistości.
Opisujemy je matematycznie.
Prowadzi to często do zaskakujących i pożytecznych wniosków.
Przykładem bardzo pożytecznego modelu jest prąd
elektryczny.
Pożytecznym modelem jest elektron w formie latającej kulki. A przecież w rzeczywistości elektronu-kulki
nie ma. Co więcej, tak zwane cząstki elementarne nie są cząstkami materii, jeżeli przyjąć powszechne
znaczenie słowa cząstka oraz powszechne znaczenie pojęcia materia. Tzw. cząstki elementarne to coś,
czego działanie
obserwujemy
i opisujemy równaniami
matematycznymi, ale czego natury nie znamy.
Modele są zatem bardzo pożyteczne. Pojawia się jednak ważne pytanie, czy stosowanie dotychczasowych modeli materii
nas ogranicza?
To naprawdę zadziwiające, jak powszechna jest wśród ludzi wykształconych pewność, że znamy budowę świata.
Sokrates ("Wiem, że nic nie wiem") miałby używanie, dziś może nawet większe...
Chociaż w rzeczywistości spotykamy realizację wielu idei rzeczy, idee rzeczy są bytem myślowym,
abstrakcyjnym odwzorowaniem rzeczy. Nasz umysł potrafi automatycznie (podświadomie) przywołać
idee rzeczy. W codziennych sytuacjach nawet nie musimy się nad tym zastanawiać. Jednak bez
rozważań nad ideami rzeczy nie byłoby postępu cywilizacyjnego.
Bardzo wiele idei z zasady nie może mieć realizacji materialnej.
Abstrakcyjną
rzeczą jest na przykład linia prosta.
Idea linii prostej może być przedstawiona na przykład w postaci równania lub innego opisu, a także w postaci abstrakcyjnego wyobrażenia.
Idea, która jest dokładnie odpowiada rzeczy (jest równoważna z rzeczą), jest ideą obiektywną. Tak jest właśnie w przypadku linii prostej.
Sama idea nie jest rzeczą. Rzeczą jest odwzorowanie idei w rzeczywistości. Linia prosta - rzecz, jest odwzorowaniem lini prostej - idei.
Odwzorowaniem w rzeczywistości abstrakcyjnej.
Celem tej strony jest dążenie do poznania idei rzeczywistości materialnej i teoretycznej (intelektualnej).